راهنمای خرید اصولی انواع قالی و فرش

راهنمای خرید اصولی انواع قالی و فرش

در موقع خرید قالی خیلی سوالات به ذهنتان میاد که چه طرحی بخرید چه نوع جنسی داشته باشه، با ما همراهی کنید تا سوالات قبل از خریدتان را تا حدودی برطرف کنید.

فرق فرش و قالی

قدمت فرشبافی ایرانیان به حدود ۲ تا ۳ هزار سال قبل از میلاد می‌رسد. در حفاری‌های شهر سوخته و محوطه‌های باستانی بین‌النهرین، وسایل و ابزارآلات قالی‌بافی یافت شده که نشان از قدمت ۴ تا ۵ هزار ساله رواج این هنر کاربردی در ایران زمین دارد. اما سؤال اساسی اینکه، آیا فرش و قالی و قالیچه باهم فرق دارند؟ بله! دارند. به هرگونه گستردنی بافتنی «فرش» می‌گویند که شامل قالی ، گلیم ، جاجیم ، زیلو ، پلاس و… می‌شود اما به فرش پرزدار «قالی» گفته می‌شود و البته آن چیزی که باعث می‌شود قالی از قالیچه متفاوت شود، متراژ آن است. فرش‌های پرزداری که مساحت آنها ۶ متر به بالا باشد، قالی نامیده می‌شود و به فرش‌های پرزداری که مساحت آنها ۶ متر یا کمتر از آن باشد «قالیچه» می‌گویند. خوب است بدانید که کوچک‌ترین قالیچه‌ها را هم با مساحت یک تا یک و نیم متر، برای پشتی می‌بافند.

راهنمای خرید اصولی انواع قالی و فرش

انواع قالی را براساس جنس به چند دسته تقسیم می‌ کنند

قالی تمام پشم

فرشی که تار، پود و پرز آن از پشم باشد. این نوع قالی‌ها به دلیل جنس پرزها درشت بافت هستند. قالی خرسک که از کلفت‌ترین پشم‌ها بافته می‌شود جزء این دسته است. قالی تمام پشم مزیت‌هایی همچون بادوام و مقاوم‌بودن ، قدرت برگشت‌پذیری پرزها پس از پاخوردن ، قدرت بالای جذب رطوبت و… را داراست. این نوع قالی سنگین و ارزان‌قیمت است و کمتر می‌توان نوع هنری آن را پیدا کرد.

قالی چله پشم

نوعی قالی که چله آن از پشم است ولی پرزهایش تنها از پشم نیست.

قالی تمام ابریشم

فرشی که تار و پود و پرز آن همگی از ابریشم است. این نوع قالی معمولا بسیار ریزبافت است و ارزش هنری زیاد و البته قیمت زیادی دارد. چنین قالی یا قالیچه‌ای برخلاف ظاهر نرم و نازک و ظریفش، در مقابل لکه‌ها بسیار مقاوم است؛ یعنی اگر آب، چای، نوشابه یا هر نوع مایع دیگری را رویش ریختید، لازم نیست ضربان قلبتان را اندازه بگیرید؛ کافی است آن را با یک دستمال مرطوب و کمی شامپو فرش بشویید؛ عین اولش خواهد شد.

راهنمای خرید اصولی انواع قالی و فرش

قالی کف ابریشم

فرشی که چله آن پشم است ولی تمام زمینه آن از ابریشم بافته شده است.

قالی گل ابریشم

چله این قالی‌ از پشم است ولی گل‌ها و احیانا برگ‌های موجود در نقشه از نخ ابریشم و بقیه پرزها از پشم بافته می‌شود. این نوع قالی‌ها ممکن است قیمت کمتری نسبت به قالی تمام ابریشم داشته باشند اما ارزش هنری زیادی دارند.

قالی عیب‌ دار نخر

عیب و ایراد قالی را بهتر است موقع خرید تشخیص دهید، چون به احتمال زیاد پس از پرداخت پول آن و آوردنش به خانه، دیگر تعویض یا پس گرفته نمی‌شود. اما عیب و ایرادهای یک قالی چه چیزهایی می‌تواند باشد؟

دورگه ‌بودن زمینه

خوب نگاه کنید. گاهی رنگ قسمت بالای زمینه قالی از رنگ قسمت پایینی آن کم‌رنگ‌تر یا پررنگ‌تر است. چشم دقیق و ریزبینی داشته باشید و در نور، خوب قالی را نگاه کنید؛ اگر ۲ رنگ باشد قیمت آن گاهی تا نصف کاهش پیدا می‌کند!

اندازه قالی

اگر اندازه فاصله لبه حاشیه بالایی قالی تا وسط ترنج، بیشتر یا کمتر از ۳ سانتی‌متر با اندازه فاصله آنجا تا لبه حاشیه پائینی تفاوت داشته باشد، از قیمت قالی بسیار کم می‌شود؛ پس توی جیبتان خط‌کش داشته باشید.

کم‌ بافی

حتما موقع خرید قالی به پشت آن نگاه کنید؛ اگر گره‌ها منظم، پشت‌سر هم و یک‌اندازه بود که هیچ، ولی اگر اندازه گره‌ها متفاوت، نامنظم و گاهی با فاصله بود یعنی بافنده یا شلخته بوده یا خدای نکرده متقلب! مثلا در یک فرش ۵۰ رج که باید در هر ۷ سانتی‌متر ۵۰ گره داشته باشد، گره‌ها کمتر است، یا گره‌ها خوب شانه نخورده و پرزها کشیده نشده است؛ به‌هرحال یک جای کار می‌لنگد.

شکستگی گل قالی

این مورد خیلی تخصصی است زیرا گل‌های قالی اعم از شاه‌عباسی، آویزان، ستاره‌ای و… اندازه استانداردی دارند که تنها بافنده‌ها، کارشناسان و فروشندگان قالی از آن اطلاع دارند. اگر در بافت این گل‌ها شکل و اندازه استاندارد رعایت نشود، از ارزش قالی کم می‌شود. این دیگر کار شما نیست؛ از یک خبره کمک بگیرید یا از روی گل‌های قرینه، اندازه‌های ناموزون را حدس بزنید. راهنمای خرید اصولی انواع قالی و فرش

هزار نکته باریک‌ تر

از مو راستی چرا فرش نائین از فرش همدان گران‌تر است؟ چرا فرش تبریز را بیشتر از فرش اراک می‌پسندند؟ فرق قالی با قالی چیست که گاهی صدها هزار تومان تفاوت قیمت دارند؟ چرا بعضی قالی‌ها مثل مخمل ظریف‌اند، سال‌های سال زیر پا لگد می‌خورند و آخرش تاجران فرش به ۱۰برابر قیمت اولیه روی دست می‌برندش؟

گره ترکی

ظرافت فرش جز نوع پرز که چه جور پشمی باشد و چند درصد ابریشم، به نوع گره آن نیز بستگی دارد. بافت دو گره یا گره ترکی که از ابتدا مخصوص بافندگان تبریزی بوده و امروز در مناطق دیگر نیز رایج است، روشی است که در آن هر دو سر پرز از لای تار رد می‌شود و گره می‌خورد. این روش وقت زیادی می‌خواهد و مخصوص قالی‌های ریزبافت و نقشه‌های ظریف با رنگ‌های متنوع و خطوط نازک است. در این روش، امکان بی‌گره بافی یا جفت‌بافی (که نوعی شلختگی در بافت یا تقلب است) وجود ندارد. به همین دلیل، این قالی‌ها جز ظرافت بی‌اندازه، بسیار محکمند و به این سادگی‌ها نخ‌نما نمی‌شوند. از طرفی این گره آن‌قدر محکم است که می‌شود پرزهای فرش را چنان قیچی زد که به کوتاهی مخمل شوند و با پا خوردن بیشتر، نقش‌ها و ظرافت گره‌ها بیشتر نمایان ‌شود. به همین دلیل مشهور است که فرش کرمان هر چه پا بخورد مرغوب‌تر است و هیچ اتفاقی هم برای فرش نمی‌افتد. فرش‌های قم، تبریز، اصفهان و کرمان ترکی بافند؛ یعنی هم ظریف‌اند، هم بسیار زیبا و محکم و البته گران. فرش‌های پشمی درشت‌بافت که اغلب سنگین هستند و نقش‌های درشتی هم دارند، فارسی‌بافند. در گره فارسی یا یک گره فقط یک طرف پرز گره می‌خورد و طرف دیگر آن آزاد است. در این روش، چله شل‌تر است و برای سفت‌کردن آن، شانه‌های سنگین را محکم‌تر روی پرزها می‌کوبند تا پرزهای پشمی در هم فرو بروند و چله محکم شود. همین درهم رفتگی پشم‌ها، امکان بی‌گره‌بافی یا جفت‌‌بافی را بیشتر می‌کند. بافنده‌های فرش‌های فارسی‌باف به خاطر درشتی پرزهای پشم، نمی‌توانند نقشه‌های ظریف و مینیاتوری ببافند. از طرفی، گره فارسی با پا خوردن در طول سال‌ها (که البته اصلا کم نیست) کم‌کم پرزها شل شده و نخ‌نما می‌شوند. به خاطر همه این دلایل، این نوع فرش ارزان‌تر است. قالی‌های فارسی‌بافِ بختیاری، مشهد، اراک، همدان و… مشهورترند. اما به هر حال، این قالی‌ها و رنگ‌های زنده و گرم‌شان، انرژی خاصی به محیط زندگی می‌دهند و قطعا چشم‌نوازتر از هر بافته مصنوعی دیگر هستند. راهنمای خرید اصولی انواع قالی و فرش

راهنمای خرید اصولی انواع قالی و فرش

کدام طرح را انتخاب کنم ؟؟؟

بیشتر ما وقتی به قالی دستباف فکر می‌کنیم، فورا یاد یک قالی با زمینه لاکی – قرمز می‌افتیم که یک گل بزرگ در وسط دارد که نامش «ترنج» است و ۴ لچک (۳ گوش) در چهارگوشه قالی و اطراف آن ترنج هم پر از گل و برگ و اسلیمی است. خیلی‌ها این طرح را تکراری می‌دانند (البته همین طرح لچک و ترنج که برای ما تکراری است یکی از اصیل‌ترین طرح‌های قالی ایران است که در بازارهای جهانی کلی طرفدار دارد) ولی خب طرح قالی ایرانی فقط لچک ترنج – آن‌هم با زمینه لاکی – نیست؛ طرح‌های زیاد دیگری هم داریم که بعضی‌هایشان درحال فراموش‌شدن هستند.

برای خرید قالی و فرش چه مسائلی را باید در نظر بگیریم ؟

انتخاب زیادی برای قالیچه ها وجود دارند. برای مثال قالیچه های دوریری که بافته شده در هندوستان هستند، آن ها بافت های پنبه ای مسطح داشته که آن ها تنوع زیادی در طرح و رنگ و ترکیب را به ما می دهد. نوع رنگارنگ آن از انواع متداول تر آن بوده و در طراحی آن عموماً تصاویری از حیوانات، گل ها و یا مردم استفاده شده است.

فرش های شرقی موضوع بزرگی هستند. آن ها همیشه گران بوده و ارزششان هرگز کاهش نمی یابد. انواع بسیار مختلفی از قالیچه های شرقی وجود دارند و مطمئن شوید جستجوهای کافی برای پیدا کردن مورد مطلوب خودتان را قبل از خرید انجام داده باشید. برای مثال قالیچه های ابریشمی معمولاً با الیافی از طلا بافته شده و بسیار گران تر از انواع پشمی خود هستند. قالیچه های که دارای حاشیه هستند از انواع ساده تر این دسته بوده و مشخصه آن ها داشتن رنگ غالبی در میان و رنگی در لبه های آن است که می تواند طرح های مختلفی از طراحی، رنگ های متضاد و شیوه های بافت و چاپ را در اختیار شما بگذارند. این حاشیه ها می توانند نوارهایی ساده و تک رنگ بوده یا نوارهای مختلفی با رنگ هایی متضاد باشند و در کلی این مزیت باعث می شود تا این فرش ها بسیار تطبیق پذیر باشند. فرش های بافت هندوستان می توانند گستره ای از طرح را در خود داشته باشند و همچنین آن ها می توانند هر چیزی را که شما دوست دارید و یا حتی در کاغذی ساده برای طرح مورد علاقه خود می کشید را در خود جای داده و داشته باشند. هیچ قانونی برای این موضوع وجود ندارد. قیمت این فرش ها بر اساس سختی و پیچیدگی طرحی که ارائه می دهید، تغییر می کند.

چند نکته در مورد راهنمای خرید قالی برای شما همشهریان تبریزی

قالیچه یا فرشی که شما انتخاب می کنید، باید متناسب با مکانی که برای آن در نظر می گیرید باشد. باید دقیقاً متناسب با آنجا بوده و برای انتخابی درست در این زمینه نکاتی هستند که باید همواره در نظر داشته باشید. اول از همه اینکه زندگی که شما در پیش گرفته اید را باید در نظر داشته بگیرید. برای مثال اگر شما بچه داشته یا از حیواناتی در منزل نگهداری می کنید، می بایست قالیچه ای را انتخاب کنید که به راحتی پاک شده یا لکه ها را به آسانی مخفی کند.

همچنین جایی که قالیچه یا فرش در آن قرار می گیرد را هم باید مد نظر قرار دهید. اگر این مکان، فضایی پر تردد است شما به جنسی با مقاومت بالا و ماندگاری زیاد احتیاج دارید. اگر این مکان اتاق نشیمنی عادی در منزل شماست پس ممکن است جنسی شیک و ساده را در نظر داشته باشید. برای اتاق خواب ها، نوعی را انتخاب کنید که زیر پاهای شما نرم تر و خوشایندتر احساس شود. راهنمای خرید اصولی انواع قالی و فرش

شیوه کلی طراحی شما بسیار مهم است. قالیچه انتخابی شما باید تعاملی کامل و هماهنگی خوب و بی نقصی با اجزای اتاق و فضایی که در آن قرار گرفته داشته باشد. اگر شما طراحی هایی بدیع و بروز داشته و مبلمانی به همین صورت در اتاق خود داشته باشید، فرش های شرقی اصلاً وجهه خوبی نداشته و در فضا حسی غریب و در هم پیچیده احساس می شوند. به تمامی رنگ ها، بافت ها و اجزایی که در اتاق هستند به خوبی توجه کنید و البته که این کارها را باید قبل از انتخاب انجام دهید. یکی از چیزهایی که باید در نظر بگیرید این است که فرش یا قالیچه شما به چه صورت و با چه سختی تمیز می شود. به بیان دیگر اینکه آیا فرش انتخابی شما به آسانی تمیز می شود یا خیر. برخی از انواع قالی ها، قالیچه ها و فرش ها به امکانات خاصی برای محافظت و تمیزکاری نیاز دارند که می بایست دست کم یک بار در سال و توسط متخصص شستشوی فرش انجام شوند. پس باید قبل از انتخاب این تصمیم را بگیرید که آیا ارزش مالی دارد که فرش یا قالیچه ای را تهیه کنید که هزینه هایی را برای نگهداری برای شما دارد یا اینکه نوعی را انتخاب کنید که برای شستشو بسیار راحت تر بوده و بدون متخصص قادر به تمیز کردن آن باشید. اگر مدام در حال تغییر محل اسکان خود هستید پس نیازی به خرید فرشی سنگین و بزرگ ندارید. پس انتخاب قالیچه ای کوچک انتخاب مناسب تری نسبت به انواع بزرگ تر آن و فرش های بزرگ می باشد. با این انتخاب می توانید پس از اسباب کشی به منزل جدید، به راحتی آن را در اتاق جدید پهن کرده و البته این امر فارغ از اندازه اتاق جدید شماست.

چنانچه شما قصد تغییر دکوراسیون به مناسبت تغییر هر فصل را دارید، باید این تصمیم را قبل از انتخاب بگیرید که قالیچه یا فرش با طرحی که انتخاب کنید در طی زمان جلوه خود را از دست نداده و طرحی کهنه نشده باشد و با سایر اجزای دکوراسیون که به مرور زمان و با هر فصل تغییر می کنند، همچنان هماهنگی داشته باشد یا اینکه تعداد مختلفی از قالیچه یا فرش هایی را بنا به دکوراسیونی که برای هر فصل در نظر دارید تهیه کرده و با تغییر دکوراسیون آن ها را عوض کنید. انواع مختلفی از الیافی که برای فرش استفاده می شوند وجود دارند و بدین سبب شیوه های مختلفی در بافت برای تهیه فرش، قالی و قالیچه وجود دارند. فرش، قالی و قالیچه هایی که با الیاف طبیعی بافته می شوند و به فرش های طبیعی مشهور هستند با الیافی چون سیسال، جوت، علف دریایی یا کنف هستند. البته که شما باید به بهایی که برای فرش می پردازید نیز فکر کنید. اگر شما به چیزی احتیاج دارید که سال ها برایتان بدون بروز نشانه هایی از خرابی (تار و پود جدا شدن)، کدری و فرسودگی، برای شما کار کند؛ باید فرشی گران قیمت تهیه کنید. فرش های ارزان قیمت و قالی و قالیچه هایی که بهایی کم دارند، دارای ماندگاری کمتری نیز بوده و این چیزی است که شما بعد از استفاده از آن متوجه خواهید شد. اما اگر شما عادت به تعویض اجناس و وسایل خود دارید و مداوم این کار را انجام می دهید، فرش، قالی و قالیچه های ارزان قیمت بهترین انتخاب برایتان خواهد بود.

جمع آوری شده توسط تیم مدیریتی قالیشویی در تبریز

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *